Thực tế hiện nay, một bức tranh chung rất dễ bắt gặp trong ngành làm đẹp là hàng ngàn chủ spa và clinic đang vận hành doanh nghiệp bằng chính kinh nghiệm cá nhân và cảm tính của mình. Họ tuyệt đối không phải là những người lười biếng hay thiếu ý chí cầu tiến. Ngược lại, họ không thiếu sự chăm chỉ, thậm chí làm việc quần quật từ sáng sớm đến tối mịt, tự tay xử lý hàng trăm công việc không tên từ khâu kỹ thuật trực tiếp làm cho khách, tư vấn bán hàng, cho đến việc dọn dẹp hay giải quyết những xích mích nhỏ nhặt của nhân sự. Sự cống hiến đó là vô cùng đáng trân trọng, nhưng nó lại vô tình biến họ thành những người thợ khổ sai trong chính cơ ngơi do mình tạo ra.

Để giải quyết những khó khăn chồng chất trong việc duy trì và phát triển spa, rất nhiều người đã nhận ra giới hạn của bản thân và tìm đến con đường học tập. Họ đăng ký hết khóa học này đến khóa học khác, từ các lớp kỹ năng chốt sale, marketing Facebook, cho đến những hội thảo quản lý nhân sự hoành tráng. Tuy nhiên, một nghịch lý đau lòng và vô cùng tốn kém đang diễn ra: nhiều chủ spa dành rất nhiều thời gian, hàng trăm triệu đồng và vô số công sức để đi học, nhưng kết quả kinh doanh vẫn dậm chân tại chỗ. Thậm chí, một số spa có thể bùng nổ doanh số nhất thời nhờ một chiến dịch quảng cáo mới học được, nhưng rồi lại nhanh chóng vụt tắt và rơi vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng hơn.

Câu hỏi lớn được đặt ra ở đây là: Tại sao chúng ta đi học rất nhiều, ghi chép hàng cuốn sổ dày cộm, nhưng doanh nghiệp vẫn không thể bứt phá và thoát khỏi mớ bòng bong hiện tại? Câu trả lời thực chất không nằm ở việc bạn chưa đủ nỗ lực hay giảng viên dạy không hay, mà nó nằm ở cách chúng ta tiếp cận và tư duy về việc học quản lý spa. Khi phương pháp tiếp cận sai lệch ngay từ đầu, mọi kiến thức nạp vào đều trở nên vô nghĩa.

Mục lục ẩn

1 1. Học theo cảm hứng: “Lủng đâu vá đó”

2 2. Học theo phong trào: Chạy theo “vỏ” bỏ quên “lõi”

3 3. Học rời rạc: Thiếu sự kết nối giữa các trụ cột vận hành

4 4. Doanh nghiệp cần bản đồ năng lực để bứt phá

1. Học theo cảm hứng: “Lủng đâu vá đó”

Nhiều chủ doanh nghiệp làm đẹp hiện nay vẫn đang duy trì thói quen vận hành cơ sở kinh doanh theo những trải nghiệm cá nhân chắp vá. Việc ra quyết định đi học của họ thường không xuất phát từ một kế hoạch phát triển dài hạn, mà chủ yếu dựa trên cảm hứng hoặc khi bản thân cảm thấy bế tắc nhất thời trước một sự cố nào đó.

Tình trạng “lủng đâu vá đó” là một vòng lặp vô tận khiến chủ spa kiệt sức. Thay vì ngồi lại để xây dựng một lộ trình bài bản và đánh giá toàn diện sức khỏe doanh nghiệp, chúng ta thường thấy thiếu hụt ở mảng nào thì mới vội vàng, cuống cuồng đi tìm lớp học ở mảng đó. Ví dụ, tháng này doanh thu sụt giảm, bạn lập tức đăng ký một khóa học chạy quảng cáo đa kênh. Tháng sau nhân sự đồng loạt xin nghỉ việc, bạn lại hoảng hốt tìm đến các lớp đào tạo nghệ thuật giữ chân nhân tài.

Lối học này mang lại một số hệ lụy vô cùng nghiêm trọng:

Thiếu sự kiên trì trong việc ứng dụng thực tế do lượng kiến thức mới nạp vào quá nhanh và quá ngộp.
Quản trị bằng cảm xúc khiến các quyết định kinh doanh luôn dựa vào cảm nhận cá nhân, thay vì dựa trên những số liệu thực tế được trích xuất từ hệ thống quản lý chuẩn.
Người quản lý không thể nhận diện được điểm mạnh thực sự hay những khoảng trống năng lực cốt lõi đang trực tiếp kìm hãm doanh nghiệp của mình.

Cách học “chữa cháy” này khiến mọi kiến thức bạn nhận được trở nên rời rạc, không có sự liên kết logic với nhau. Nó giống như việc bạn cố gắng xây một ngôi nhà bằng cách mua những viên gạch đẹp nhất ở khắp nơi về chất đống, nhưng lại hoàn toàn không có bản vẽ thiết kế hay nền móng vững chắc. Kết quả là, những kiến thức đó không tạo ra được bất kỳ sự chuyển đổi thực sự nào cho mô hình kinh doanh hiện tại của bạn.

2. Học theo phong trào: Chạy theo “vỏ” bỏ quên “lõi”

Thị trường ngành làm đẹp, thẩm mỹ luôn được biết đến là một môi trường biến động không ngừng với hàng loạt những xu hướng, công nghệ và phương pháp làm đẹp mới ra đời liên tục mỗi tháng. Đứng trước guồng quay khốc liệt đó, nhiều chủ spa sinh ra tâm lý sợ bị bỏ lại phía sau (FOMO). Họ quyết định xách balo đi học chỉ vì thấy số đông ngoài kia đang làm, dẫn đến tình trạng học theo phong trào mà thiếu đi sự soi chiếu cần thiết vào thực trạng doanh nghiệp của chính mình.

Sự nguy hiểm của việc chạy theo xu hướng dịch vụ là bạn dễ dàng đánh mất đi bản sắc riêng của thương hiệu. Thấy dịch vụ nào đang “hot” trên mạng xã hội như gội đầu dưỡng sinh, tiêm meso hay triệt lông công nghệ mới, nhiều người lập tức đi học và mang ngay về spa của mình nhồi nhét vào menu. Họ làm điều này mà không hề có định vị rõ ràng xem tệp khách hàng hiện tại của mình có thực sự cần nó hay không, hoặc dịch vụ đó có phù hợp với không gian và nguồn lực nhân sự đang có hay không.

Những nhược điểm chí mạng của việc học theo phong trào bao gồm:

Tập trung quá mức vào các mục tiêu ngắn hạn, chỉ lên kế hoạch để đạt được những con số doanh thu tức thời như tăng lượng khách vãng lai hay chốt các đơn hàng đơn lẻ.
Rơi vào cái bẫy của áp lực cạnh tranh ảo, liên tục nạp vào những công nghệ, kỹ thuật chuyên môn mới nhưng lại hoàn toàn bỏ qua việc nâng cấp năng lực quản trị doanh nghiệp.
Mô hình kinh doanh trở nên mờ nhạt, thương hiệu bị biến thành một “nồi lẩu thập cẩm” không có giá trị cốt lõi rõ ràng để khách hàng trung thành lựa chọn.

Việc học theo phong trào thực chất chỉ là cách bạn đắp thêm một lớp “vỏ” hào nhoáng bên ngoài cho doanh nghiệp, nhưng phần “lõi” bên trong lại rỗng tuếch. Nó có thể giúp bạn chạy rất nhanh trong một chặng đường ngắn vài ba tháng, thu hút được một lượng khách tò mò nhất định. Tuy nhiên, khi xu hướng đó qua đi, khách hàng cũng sẽ rời đi, và phương pháp này hoàn toàn không giúp doanh nghiệp của bạn đi xa trong cả một hành trình phát triển bền vững.

3. Học rời rạc: Thiếu sự kết nối giữa các trụ cột vận hành

Một doanh nghiệp spa muốn vươn lên mạnh mẽ và duy trì đà tăng trưởng dài hạn luôn cần sự vận hành đồng bộ và nhịp nhàng của 4 trụ cột cốt lõi: Chiến lược & Dòng tiền, Hệ thống sản phẩm, Đội ngũ nhân sự và Năng lực lãnh đạo. Giống như một chiếc bàn bốn chân, chỉ cần một chân bị yếu hoặc gãy, toàn bộ cấu trúc sẽ sụp đổ. Sai lầm lớn nhất của rất nhiều chủ spa hiện nay là họ đi học các mảnh ghép này một cách hoàn toàn tách biệt, không biết cách xâu chuỗi chúng lại với nhau.

Thực tế đã chứng minh có rất nhiều trường hợp chủ cơ sở rất giỏi nghề nhưng lại cực kỳ yếu kém trong khâu quản trị tổng thể. Có những người xuất thân là kỹ thuật viên xuất sắc, đôi bàn tay vàng trong làng làm đẹp, nhưng khi mở spa lại hoàn toàn mù mờ về năng lực tài chính. Họ không biết cách định biên lợi nhuận, không biết tính điểm hòa vốn, dẫn đến tình trạng khách lúc nào cũng đông nườm nượp nhưng cuối tháng cộng sổ lại thì quỹ tiền mặt luôn trong tình trạng âm.

Sự thiếu kết nối này còn thể hiện rõ qua các vấn đề sau:

Marketing đẩy mạnh nhưng hệ thống nội bộ yếu kém; khách hàng mới thu hút về rất đông nhưng quy trình phục vụ lộn xộn, nhân viên tư vấn hời hợt khiến khách chỉ đến một lần rồi rời đi mãi mãi.
Đội ngũ nhân sự không thể tự vận hành dù chủ spa đã học rất nhiều về nghệ thuật tuyển dụng, lý do là vì thiếu một lộ trình đào tạo chuẩn hóa và văn hóa doanh nghiệp gắn kết.
Người học chưa hoàn thiện được chu trình Học – Hành một cách trọn vẹn, bỏ qua bước quan trọng nhất là áp dụng thực tế, nhận phản hồi từ thị trường để liên tục cải tiến quy trình.

Khi các nhóm năng lực và các bộ phận trong spa không được liên kết một cách khoa học, doanh nghiệp sẽ nhanh chóng chạm trần giới hạn tăng trưởng. Không những thế, bạn sẽ rất dễ rơi vào trạng thái khủng hoảng diện rộng ngay khi có ý định mở rộng quy mô, mở thêm chi nhánh mới hoặc tăng số lượng ghế giường phục vụ.

4. Doanh nghiệp cần bản đồ năng lực để bứt phá

Sự khác biệt lớn nhất giữa một spa lụp xụp chỉ đang cố gắng tồn tại qua ngày và một doanh nghiệp thẩm mỹ phát triển bền vững, vươn tầm chuỗi hệ thống nằm ở chính tầm nhìn của người dẫn dắt. Thay vì chỉ chăm chăm đặt mục tiêu vào những con số doanh thu vô hồn mỗi tháng, những nhà lãnh đạo thực sự sẽ tập trung tối đa vào việc xây dựng và củng cố năng lực lõi của bản thân cũng như của tổ chức.

Chúng ta phải thừa nhận một sự thật sâu sắc rằng: Doanh nghiệp chính là tấm gương phản chiếu chân thực nhất năng lực của người CEO. Năng lực của người lãnh đạo vươn tới đâu thì quy mô và sự chuyên nghiệp của doanh nghiệp sẽ phát triển tới đó. Nếu spa của bạn liên tục gặp vấn đề ở khâu chăm sóc khách hàng hay quản lý chi phí, đó không phải là lỗi của nhân viên hay do thị trường khó khăn, mà đó chính là tín hiệu báo động đỏ cho thấy bản thân CEO đang bị hổng khung năng lực quản trị ở đúng những mảng đó.

Để thoát khỏi vòng lặp này, việc xác định bản đồ phát triển cá nhân là bước đi mang tính sống còn. Người làm chủ cần ngồi lại, tĩnh tâm và đánh giá một cách trung thực xem mình đang thực sự mạnh ở điểm nào, còn yếu ở kỹ năng gì. Từ đó, bạn mới có thể phác thảo ra một lộ trình học tập đúng hướng, chọn lọc những kiến thức nền tảng cần thiết nhất thay vì tiêu tốn hàng đống tiền bạc để đi học tràn lan theo đám đông.

Một bản đồ năng lực hoàn chỉnh cho CEO spa bắt buộc phải bao gồm 4 khung cốt lõi:

Năng lực chiến lược: Cung cấp tầm nhìn bao quát để xác định rõ hướng đi dài hạn, vẽ chân dung khách hàng mục tiêu sắc nét và thiết lập định vị thương hiệu khác biệt so với đối thủ.
Năng lực tài chính: Giúp chủ doanh nghiệp làm chủ các con số, kiểm soát rủi ro chi phí, tối ưu hóa dòng tiền hoạt động và xây dựng một cấu trúc lợi nhuận an toàn, bền vững.
Năng lực xây dựng đội ngũ: Trang bị kỹ năng thu hút, giữ chân và phát triển con người, tạo ra một môi trường làm việc gắn kết và đào tạo được đội ngũ quản lý kế thừa tài năng.
Năng lực lãnh đạo & Hệ thống: Rèn luyện khả năng ra quyết định chính xác, nghệ thuật truyền cảm hứng và thiết kế các quy trình vận hành tiêu chuẩn để spa tự động chạy trơn tru mà không cần sự có mặt trực tiếp của bạn.

Mục tiêu cuối cùng của toàn bộ quá trình học tập và rèn luyện này chính là sự Chuyển vai. Việc học tập bám sát theo đúng bản đồ năng lực sẽ giúp quá trình chuyển dịch của bạn từ một “người làm nghề” thuần túy sang vị thế của một “nhà lãnh đạo điều hành” chuyên nghiệp diễn ra một cách êm ái, bài bản và có thể đo lường hiệu quả bằng những con số cụ thể.

Chỉ khi năng lực lõi của cá nhân người đứng đầu và tổ chức được xây dựng một cách vững chắc từ sâu bên trong, doanh nghiệp mới có đủ nội lực để vươn tới những mục tiêu lớn lao một cách liên tục và dài hạn. Bước chuyển mình vĩ đại này luôn phải bắt đầu từ lòng dũng cảm thừa nhận những khoảng trống năng lực hiện tại của bản thân, và sẵn sàng đập đi xây lại tư duy dựa trên một bản đồ quản trị chuyên nghiệp.

Đọc tiếp:Khung năng lực CEO spa: 4 nhóm năng lực quyết định sự thành bại của doanh nghiệp.